Gıda ile temasa uygun üretilmiş, platin kürlü ve dolgu maddesi içermeyen silikon saklama kapları, üreticinin belirttiği sıcaklık aralığında kullanıldığında güvenli kabul edilir. Sorun silikonun kendisinde değil, ucuz üretimde kullanılan peroksit kürleme, dolgu maddeleri ve test edilmemiş malzemelerdedir. Bu yazı farkı nasıl anlayacağınızı anlatır.

Silikon nedir, plastik midir?

Silikon, silisyum ve oksijen atomlarından oluşan bir omurgaya sahip sentetik bir polimerdir. Plastiklerin çoğu ise karbon omurgalıdır ve petrol türevidir. Bu kimyasal fark günlük kullanımda üç sonuç doğurur:

• Silikon geniş bir sıcaklık aralığında kararlıdır. Dondurucudan fırına aynı malzeme kullanılabilir; plastik soğukta kırılganlaşır, sıcakta yumuşar.
• Silikon gözeneksizdir; kokuyu ve rengi plastikten daha az tutar.
• BPA (bisfenol A), polikarbonat plastiklerin yapımında kullanılan bir maddedir. Silikonun kimyasında yer almaz; bu yüzden "BPA içermez" ifadesi silikon için doğal bir özelliktir, ekstra bir başarı değil.

Kısa cevap: silikon plastik değildir, ama her silikon aynı kalitede değildir.

Silikonun kalitesini ne belirler?

Üç şey: kürleme yöntemi, dolgu maddesi ve uçucu madde düzeyi.

1. Kürleme yöntemi: platin mi, peroksit mi?

Sıvı silikon, "kürleme" denilen bir reaksiyonla katılaşır. Bunun iki yaygın yolu var.

Peroksit kürlü silikon doğru işlendiğinde de gıda testlerini geçebilir. Sorun, ucuz üretimde ikinci fırınlamanın atlanması ve kalıntıların üründe kalmasıdır. Platin kürlemede bu risk baştan yoktur. Ayrıntı için: Platinum silikon nedir?

2. Dolgu maddesi

Bazı üreticiler maliyeti düşürmek için silikona kalsiyum karbonat veya silika tozu gibi dolgu maddeleri karıştırır. Ürün yine "silikon" diye satılır. Dolgulu silikon daha çabuk yıpranır, koku tutar ve ısıda daha az kararlıdır.

Evde uygulanabilecek kaba bir test: kabı bir yerinden sıkıp bükün. Dolgulu silikon bastırdığınız yerde beyazlaşır; saf silikon rengini korur ve bıraktığınızda formuna döner. Bu test kesin değildir (ince ürünlerde saf silikon da hafif açılabilir) ama güçlü bir ipucudur.

3. Uçucu maddeler

Yeni silikon üründe kalan düşük moleküllü siloksanlar ve çözücüler ısıtıldığında buharlaşabilir. Almanya'da Federal Risk Değerlendirme Enstitüsü'nün (BfR) silikonlar için XV numaralı tavsiyesi, gıda ile temas eden silikonda uçucu madde oranını yüzde 0,5 ile sınırlar. Bu değer, ürünün yeterince fırınlandığının ve kalıntı bırakmadığının ölçüsüdür. Test raporu olan üreticiler bu değeri belgeler.

Silikon hangi koşullarda risk taşır?

Dürüst olmak gerekir: silikon "her koşulda sıfır etkileşim" demek değildir. Bilinmesi gerekenler:

• Sıcaklık sınırı. Üreticinin verdiği aralığın üstüne çıkmayın. Lubblu kapları için bu aralık -40°C ile +240°C'dir; ızgara teli ve doğrudan alev bu aralığın dışındadır.
• Yağlı gıda ve yüksek ısı. BfR'nin çalışmaları, yüksek sıcaklıkta uzun süre yağlı gıdayla temas eden düşük kaliteli silikondan siloksan geçişi olabileceğini göstermiştir. Kaliteli, tam kürlenmiş silikonda bu değerler sınırların çok altındadır; yine de fırında kullanımı kısa tutmak ve kapağı fırına koymamak iyi alışkanlıktır.
• Yıpranma. Yırtılmış, çizilmiş, kalıcı leke tutmuş silikonu yenileyin. Gözeneksiz yüzey bozulduğunda bakteri tutma ihtimali artar.
• Mikrodalga. Kapağı aralık bırakın; buhar basıncı kabı zorlamasın. Isıttıktan sonra içeriği karıştırıp sıcaklığı kontrol edin.

Güvenli silikon nasıl anlaşılır? 5 kontrol

1. Belge isteyin. LFGB (Almanya) veya FDA (ABD) test raporu; tarih, laboratuvar adı ve ürün kodu yazılı olmalı. "LFGB uyumlu" demek yetmez, rapor gösterilmeli. Ayrıntı: LFGB nedir?
2. Ambalajı okuyun. Malzeme ("%100 platin/platinum silikon"), sıcaklık aralığı ve kullanım talimatı yazılı değilse geçin.
3. Koklayın. Yeni ürün ağır kimyasal kokmamalı. Hafif bir koku ilk yıkamada gitmeli.
4. Sıkın ve bükün. Beyazlama ve formuna dönmeme dolgu işaretidir.
5. Çok düşük fiyatta belge sorun. Platin kürlü, test raporlu silikonun üretim maliyeti yüksektir. Düşük fiyat tek başına kanıt değildir ama belgeyi sormak için iyi bir sebeptir.

Lubblu bunları nasıl karşılıyor?

Lubblu kapları %100 platin kürlü silikondan üretilir, dolgu maddesi ve BPA içermez ve Alman LFGB gıda temas standardı kapsamında test edilmiştir. Ambalajda ve ürün sayfasında sıcaklık aralığı, ölçü ve bakım talimatı yazar. Sızdırmazlık gibi test etmediğimiz özellikleri iddia etmeyiz. Neden platinum silikon? sayfasında ayrıntı, tüm boylar burada.

Sık sorulanlar

Silikon saklama kabında yemek kaç gün durur? Kap değil, gıda belirler. Buzdolabında pişmiş yemek 3-4 gün, dondurucuda 2-3 ay genel kuraldır. Kabın gözeneksiz olması koku karışmasını azaltır, süreyi uzatmaz.

Silikon kap bulaşık makinesinde yıkanır mı? Evet, platin kürlü silikon bulaşık makinesinde yıkanır. Üst raf önerilir; sert tel sünger kullanmayın.

Silikon kabın kokusu nasıl gider? Ilık su ve bulaşık deterjanı çoğu kokuyu giderir. İnatçı kokular için kabı bir kez kaynar suda bekletin veya içine bir dilim limonla açık havada bırakın. Kokulu deterjanda bekletmeyin.

Bebek maması için silikon kap güvenli mi? Gıda temas testinden geçmiş (LFGB/FDA), platin kürlü, dolgusuz silikon bebek maması saklamak için uygundur. Isıtma sonrası sıcaklığı kontrol edin; beslenme kararları için çocuk doktorunuza danışın.

Kaynaklar

• Bundesinstitut für Risikobewertung (BfR), Empfehlung XV: Silicone (gıda ile temas eden silikonlar için tavsiye ve uçucu madde sınırı).
• Lebensmittel-, Bedarfsgegenstände- und Futtermittelgesetzbuch (LFGB), §30 ve §31.
• U.S. FDA, 21 CFR 177.2600: Rubber articles intended for repeated use.
• Avrupa Parlamentosu ve Konseyi, 1935/2004 sayılı Tüzük: gıda ile temas eden madde ve malzemeler.

Son güncelleme: 1 Ekim 2026